Μικράς Ασίας Μνήμη

Της ΕΥΔΟΚΙΑΣ ΚΩΤΗ Έχοντας την τιμή να προέρχομαι και από Μικρασιατικές ρίζες, αποφάσισα να εμβαθύνω περαιτέρω στην πραγματική ιστορία της γιαγιάς μου Μπέμπας, η οποία όχι μόνο γνωρίζει για τη ζωή της μητέρας της από ένα μικρασιάτικο χωριό, το Κουιτζάκι, αλλά μου μετέφερε όλη εκείνη τη μαγεία του ταξιδιού στο παρελθόν, για να γνωρίσω καλύτερα τους δικούς μου προγόνους και την ιστορία των Ελλήνων της Μικρασιατικής Καταστροφής. Ακολουθεί η μαρτυρία της μέσα από συζήτηση μαζί της πάνω στις κοινωνικές και ιστορικές πτυχές του 1922, αλλά και ειδικότερες πληροφορίες για τη ζωή των προγόνων μου και τη καθημερινότητα των κατατρεγμένων Κρυπτοχριστιανών. Η οικογένεια της προγιαγιάς μου από την πλευρά του πατέρα μου, Φωτεινής Μάρκογλου, ήταν από τη Μικρά Ασία. Συγκεκριμένα, κατά την περίοδο 1922-1923 της τουρκικής κατοχής σε πολλές περιοχές των Μικρασιατικών παραλίων, εκείνοι ζούσαν σε ένα μικρό κεφαλοχώρι, με τουρκικό κυρίως πληθυσμό, έναν αποικισμό της Σμύρνης και μέρος που υπαγόταν σε έναν «καζ...

«Η μεγαλύτερη εκδήλωση της Αναστάσεως γινόταν στον περίβολο της Αγίας Φωτεινής, ο οποίος ήταν ευρυχωρότατος. Μπορούσε να περιλάβει μέσα πολλές χιλιάδες πιστούς. Και από το περίφημο καμπαναριό της Αγίας Φωτεινής, το οποίο για να το ρίξουν οι Τούρκοι, μετά τη φωτιά, είδαν και έπαθαν, διότι ήταν καλοχτισμένο, εξετοξεύοντο ωραιότατα βεγγαλικά, τα οποία έφτιαχνε ο μπαμπάς του Καραμπάτη – έδειχνε την Ανάσταση του Χριστού, διάφορα άλλα, και τελείωνε ξετυλίγοντας μια μεγάλη Ελληνική σημαία, οπότε χαλούσε ο κόσμος από τους πυροβολισμούς. Φυσικά ήσαν κλειστές οι πόρτες, για να μπορέσουν οι Σμυρνιοί να κρύψουν τα όπλα, με τα οποία χαιρετούσαν την Ανάσταση του Χριστού» . ΓΙΩΡΓΟΣ Θ. ΚΑΤΡΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (1994). Πώς να σε ξεχάσω Σμύρνη αγαπημένη . Αθήνα: Ωκεανίδα, σσ. 77-78. XVI.

Αφηγείται ο ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΝΤΙΝΟΣ Όταν έγινε η αντεπίθεση των Τούρκων στα βάθη της Τουρκίας το 1922, η οποία αποτέλεσε και την αρχή της Μικρασιατικής Καταστροφής, πάρα πολλοί Έλληνες κάτοικοι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους, τους φίλους και γνωστούς τους, τα χωριά και τις περιουσίες τους και γίνουν πρόσφυγες στην Ελλάδα, για να γλιτώσουν από τους Τούρκους. Ανάμεσα στους Έλληνες αυτούς ήταν και οι συγγενείς της μητέρας μου, αλλά και της γιαγιάς και του παππού μου, από την πλευρά του πατέρα μου. Συγκεκριμένα, η γιαγιά της μητέρας μου (Πολυξένη Μουμουλίδου) και ο παππούς της (Αβραάμ Καραϊλανίδης), έφυγαν τη Μικρασία και μέσω Ρωσίας εγκαταστάθηκαν στο Κιλκίς και στις Σέρρες, όπου υπήρχαν πολλά κτήματα. Αργότερα η μητέρα μου βρέθηκε με τον πατέρα της, τη μητέρα της και τον αδερφό της στη Θεσαλλονίκη, πριν έρθει στη Λέσβο. Πολλοί, όμως, άντρες συγγενείς αιχμαλωτίστηκαν ή, και σκοτώθηκαν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης, ενώ άλλοι έμειναν στη Ρωσία. Οι συγγενείς του παππού μου, από την πλε...